De hybride warmteoplossing die zich aanpast aan de Nederlandse woning

Wie door een gemiddelde Nederlandse straat loopt, ziet vooral rijwoningen en twee-onder-een-kapwoningen. Juist daar wringt het vaak bij de toepassing van warmtepompen. Buitenunits leiden tot discussies over geluid, zichtlijnen en vergunningen. Niet zelden stranden verduurzamingsplannen op bezwaren van buren of gemeenten.

ATAG Verwarming kiest met de Interion voor een andere route: het systeem is volledig binnenshuis opgesteld en werkt zonder buitenunit. Daarmee verdwijnt een belangrijk praktisch obstakel. “De warmtepomp wordt doorgaans geplaatst op de zolder of in de technische ruimte, op de plek waar nu ook de cv-ketel hangt”, vertelt Jan Henk van der Wijk, marketing manager van ATAG Verwarming. “Voor veel bestaande woningen betekent dat verduurzamen zonder ingrijpende bouwkundige aanpassingen aan gevel of tuin.”

Geluidsoverlast is een eveneens terugkerend thema in de warmtepompdiscussie. Met name in dichtbebouwde wijken is de ruimte om afstand te houden tot buren beperkt. De regelgeving is streng en wordt in de praktijk steeds scherper gehandhaafd.

“Doordat de Interion geen buitenunit heeft, speelt dit probleem zich grotendeels niet af. Het geluidsniveau blijft binnenshuis beperkt en naar buiten toe is er geen bron van hinder. Dat maakt het systeem vooral interessant voor woningen waar een conventionele lucht-waterwarmtepomp simpelweg niet past binnen de geluidsnormen.”

Hybride oplossing voor de zolder

Hoewel het beleidsdoel vaak volledig aardgasloos is, laat de praktijk zien dat veel woningen daar nog niet klaar voor zijn. Isolatie is soms onvoldoende, radiatoren zijn niet geschikt voor lage temperaturen of het elektriciteitsnet biedt onvoldoende capaciteit. “De Interion is daarom opgezet als hybride warmtepomp. We hebben gezocht naar een combinatie met de ketel waarbij alles geïntegreerd zit in de hoofdcomponenten”, legt Roy Janssen uit, product manager en tevens geestelijk vader van de ATAG Interion. “En dat heeft geresulteerd in een hybride combinatie: de ATAG Interion en ATAG iQ. Je hebt geen extra plek nodig voor een aansturingsunit of een buffervat. Dat is echt de filosofie geweest: op de zolder, naast de ketel.”

Het systeem werkt samen met deze nieuwe CV-ketel. In de ketel zit een Energy Manager 3.0, die kijkt welke van de twee warmtebronnen het meest optimaal werkt. Met seriële buscommunicatie kun je precies afstemmen wat de warmtepomp moet doen en wanneer de ketel moet bijspringen.”

In de dagelijkse basis levert de warmtepomp het grootste deel van de warmte, terwijl de cv-ketel bijspringt op momenten dat extra vermogen nodig is. Dat maakt het systeem geschikt voor een groot deel van de bestaande bouw, zonder dat bewoners meteen alles hoeven te verbouwen. Tegelijkertijd blijft de optie open om later door te groeien naar een all-electric oplossing wanneer woning en infrastructuur dat toelaten.”

Netcongestie

Netcongestie is tevens zo’n ‘beer op de weg’ voor het installeren van warmtepompen, maar juist hybride systemen zoals de Interion, passen heel goed in een overvol stroomnet, stelt Janssen. “Volledig elektrische oplossingen vergroten de piekvraag op het net, juist op koude winterdagen. Hybride systemen verlichten die druk, doordat ze het elektriciteitsverbruik spreiden en het gasnet, dat in Nederland nog vrijwel overal aanwezig is, voorlopig blijven benutten. In die zin sluit de warmtepomp aan bij de bredere verwachting dat Nederland de komende jaren een hybride route zal volgen in de warmtetransitie.”

Een opvallend technisch kenmerk van de Interion is het gebruik van het natuurlijke koudemiddel R290 (propaan). Dat koudemiddel heeft een zeer lage klimaatimpact, maar roept ook vragen op over veiligheid. ATAG heeft dit opgelost door de koudemiddelinhoud te beperken tot minder dan 152 gram. Daarmee blijft het systeem binnen de geldende veiligheidsnormen voor binnenopstelling en zijn extra voorzieningen niet nodig.

Die beperkte vulling maakt de warmtepomp vergelijkbaar met alledaagse apparaten zoals koelkasten en vriezers, die eveneens met propaan werken. Het resultaat is een combinatie van duurzaamheid en praktische toepasbaarheid in bestaande woningen.

Praktische uitvoerbaarheid

Naast techniek speelt ook uitvoerbaarheid een grote rol. Installateurs hebben te maken met tijdsdruk, personeelstekorten en bewoners die hun huis zo snel mogelijk weer normaal willen gebruiken. “De Interion is ontworpen als een compact systeem met plug-and-play-aansluitingen en een begeleide opstartprocedure. In veel gevallen kan de installatie binnen één werkdag worden afgerond, met beperkte overlast voor bewoners. Ook onderhoud en service vinden plaats op de vertrouwde plek van de cv-ketel, wat de drempel verlaagt voor zowel bewoners als installateurs”, aldus Janssen.

De warmtetransitie vraagt om realisme, stelt Janssen ten slotte. “Niet elke woning kan morgen volledig gasloos en niet elke bewoner wil of kan grote investeringen doen. De ATAG Interion laat zien dat verduurzaming ook kan bestaan uit tussenstappen die technisch logisch en maatschappelijk haalbaar zijn”, aldus Janssen.

Door aan te sluiten bij de bestaande woningtypologie, infrastructuur en dagelijkse praktijk van bewoners en installateurs, biedt het systeem een nuchtere benadering van een complex vraagstuk. Daarmee laat de Interion zien van hoe verduurzaming concreet kan landen in het Nederlandse huis.

ATAG Verwarming
www.atagverwarming.nl