“De installatietechniek verandert zó snel dat je mensen voortdurend moet meenemen”
De energietransitie vraagt niet alleen om nieuwe installatietechniek, maar ook om nieuwe vakmensen. Of beter gezegd: vakmensen die continu worden bijgeschoold. Bij installatiebedrijf Morrenhof-Jansen, onderdeel van Vesting Groep, gebeurt dat steeds nadrukkelijker in eigen huis. Met het interne opleidingsprogramma van TechniekWijzer worden monteurs, zij-instromers en zelfs ervaren leermeesters voorbereid op moderne ventilatietechniek, waaronder WTW-systemen van Orcon, onderdeel van Groupe Atlantic Nederland. “De techniek verandert zó snel dat je mensen voortdurend moet meenemen”, zegt Jan Pruim, technisch adviseur en opleider bij Techniek Wijzer.
Auteur: Harmen Weijer
Volgens Pruim ligt daar direct de kern van het probleem in de installatiebranche. “De basiskennis is er vaak wel, alleen de techniek verandert enorm snel. Vroeger werkte je met een standaard afzuigbox en toevoer via roosters boven de ramen. Tegenwoordig werken we veel meer met type D-ventilatie, dus WTW-installaties. Dan moet een monteur niet alleen leidingen kunnen leggen, maar ook begrijpen waarom hij iets op een bepaalde manier moet doen.”
Die omslag is voor Vesting Groep aanleiding geweest om TechniekWijzer op te zetten: een interne vakschool voor eigen medewerkers. Het doel is om zowel nieuwe als bestaande werknemers versneld klaar te stomen voor moderne installatietechniek. Daarbij ligt de focus niet alleen op uitvoering, maar ook op engineering en ontwerp. “Het tekenwerk moet aan de voorkant op orde zijn”, aldus Pruim. “Je moet weten welk ventilatieconcept je toepast en hoe dat ontworpen moet worden.”
Kennis opbouwen
De samenwerking ventilatiespecialist Orcon speelt daarin een belangrijke rol. Samen met de fabrikant organiseerde Techniek Wijzer ontwerptrainingen voor medewerkers. “We hebben met Orcon trainingen gedaan over hoe een ontwerp eruit moet zien en wat de aandachtspunten zijn. Wat is er anders ten opzichte van oudere ventilatiesystemen? Dat soort kennis moet je intern opbouwen.”
Volgens Pruim kiest Vesting Groep bewust voor incompany-opleidingen. Externe opleidingen en ROC’s bieden volgens hem vooral algemene kennis, terwijl het installatiebedrijf juist behoefte heeft aan productspecifieke verdieping. “Binnen onze vestigingen kiezen we vaak voor dezelfde producten. Dat geeft herkenbaarheid. Daar kunnen we dus ook heel gericht op trainen.”
Prefab-strategie
Hij benadrukt in dit kader het belang van samenwerking met fabrikanten als Groupe Atlantic. “Fabrikanten beschikken over ontzettend veel kennis van hun eigen systemen. Zij willen ook graag helpen, want het is in hun belang dat een toestel goed functioneert.”
Orcon-systemen sluiten volgens hem bovendien goed aan op de prefab-strategie van het bedrijf. Morrenhof-Jansen werkt steeds vaker met geprefabriceerde installatiedelen, ook in renovatieprojecten. “Wij hebben binnen de groep ook een prefab-afdeling, Techniek Makers. Zeker bij grootschalige renovaties werkt dat heel goed.”
Harderwijk
Als voorbeeld noemt Pruim een renovatieproject in Harderwijk, waar woningen ingrijpend worden aangepakt. “Daar worden woningen eigenlijk helemaal tot op casco leeggehaald. Vervolgens komt er een verlaagd plafond in, zodat je het leidingwerk goed kunt wegwerken. Dan is prefab heel geschikt.” Volgens hem wordt dit prefabwerk de komende jaren alleen maar belangrijker. “De bestaande woningvoorraad moet naar een hoger duurzaamheidsniveau. Dat is echt een enorm werkgebied voor ons. Prefab helpt daarbij, doordat het snel kan in repeterende projecten.”
De uitdaging blijft ondertussen groot. Ook Vesting Groep merkt dat het aantal jongeren dat voor installatietechniek kiest beperkt is. Daarom werkt het bedrijf samen met het Regionaal Techniek Centrum (RTC) in Salland en Overijssel. Daar worden leerlingen en zij-instromers opgeleid en vervolgens gedetacheerd bij aangesloten bedrijven. “Dat is echt een mooie route”, aldus Pruim.
Wat volgens hem goed werkt, is dat jongeren snel praktijkervaring krijgen. “Veel jongeren zijn op een gegeven moment ook wel een beetje klaar met school. Hier kunnen ze meteen aan het werk en ondertussen in modules extra kennis opdoen.”
Leermeesters
Wat opvalt is dat Vesting Groep niet alleen investeert in leerlingen, maar ook in leermeesters. Pruim ziet dat lang niet iedere ervaren vakman automatisch een goede begeleider is. “Je kunt een uitstekende monteur zijn, maar dat betekent niet automatisch dat je ook een goede leermeester bent.”
Daar komt volgens hem nog iets bij: de nieuwe generatie leert anders dan vroeger. “De wereld is veranderd. Jongeren zijn vaak veel sneller met digitale systemen, apps en menustructuren van installaties. Daar kunnen oudere collega’s ook weer van leren.”
Dat vraagt volgens Pruim om een andere houding binnen installatiebedrijven. “Je moet ervoor openstaan. Ook als iemand tijdens het werk even zijn telefoon pakt. Misschien controleert hij juist meetwaarden of instellingen. Dan gebruik je die telefoon juist nuttig.”
Samenwerking en kennisdeling
De grootste uitdaging zit volgens hem uiteindelijk in samenwerking en kennisdeling. “Technici vinden het soms lastig om vragen te stellen, omdat ze denken dat dat betekent dat ze iets niet weten. Maar je kunt niet alles weten. Het belangrijkste is dat je weet bij wie je terecht kunt.”
En precies daar ziet Vesting Groep de meerwaarde van partners als Groupe Atlantic en Orcon. Niet alleen als leverancier van ventilatiesystemen, maar ook als kennispartner in een markt die steeds sneller verandert. “Maak gebruik van de kennis van fabrikanten”, besluit Pruim. “Samen kom je uiteindelijk verder.”
Orcon
orcon.nl/
