Commentaar: Sociale volkshuisvesting 2.0
Na de vorige editie van RenovatieTotaal was het duidelijk: D66 en CDA gaan als winnaars van de Tweede Kamerverkiezingen samen proberen een regering te vormen. De manier waarop dat gebeurt, is bijzonder, want samen hebben ze geen meerderheid en de andere partijen erbij trekken blijft om meerdere redenen lastig te zijn.
Daarom eerst een politieke agenda opgesteld. En om – in de lijn van de winnaars te blijven – positief te beginnen: het is verfrissend om een politieke agenda te zien waarin wonen, verduurzaming en het versnellen van de gebouwde omgeving eindelijk weer centraal staan. De wooncrisis vraagt al jaren om duidelijke en langjarige keuzes. Dáár zit nu precies de winst: als D66 en CDA vol inzetten op minder regels, sneller optoppen, woningdelen en herhaalbare bouwconcepten, ontstaat er eindelijk lucht in de vergunningsketen. Niet alles hoeft nieuw te worden gebouwd; bestaande bouw kan zóveel slimmer worden benut. Juist dat sluit naadloos aan op de renovatiesector, die jaar in jaar uit de grootste bijdrage levert aan betaalbare verduurzaming en nieuwe woonruimte in bestaande wijken.
Het verhaal is niet nieuw: jarenlang beleid maakte woningbouw traag, bureaucratisch en soms ronduit ontmoedigend. In mijn vorige redactioneel schreef ik al dat er nu echt moet worden doorgepakt, liefst met een langjarig plan dat niet na elke kabinetsperiode kantelt. Dat politieke midden is nu in beeld en dat momentum is te waardevol om te laten liggen. Stabiel en voorspelbaar beleid – tien jaar lang – is precies wat bouwers, woningcorporaties en installatiebedrijven nodig hebben om capaciteit op te schalen en duurzaam te investeren.
Wat deze agenda interessant maakt, is dat ze renovatie, verduurzaming en woningrealisatie aan elkaar knoopt. Met minder bezwaarprocedures, landelijke standaardisatie en vergunningsvrije optopmogelijkheden wordt bestaande bouw opeens de snelste route naar extra woonruimte. Daar hoort een Nationaal Isolatie Offensief en het uitfaseren van onzuinige labels bij, want de betaalbaarheid van wonen heeft alles te maken met de energierekening. Dat is geen hobbyklimaatbeleid, maar sociale volkshuisvesting 2.0.
De uitdaging wordt nu: vasthouden. Als verduurzaming, optoppen en woningdelen daadwerkelijk sneller kunnen, dan hoort de uitvoering structureel versterkt te worden – bij gemeenten, corporaties én bouw- en installatiebedrijven. Met voorspelbare regels, digitale planprocessen en maatwerk voor herhaalbare concepten kan bestaande bouw binnen twee jaar al veel vaker de oplossing zijn.
