Sci-fi wordt realiteit – nog maar 25 jaar te gaan
Het jaar 2025 zit er weer op. Tegen de tijd dat deze column gepubliceerd wordt zijn de eerste weken van 2026 alweer voorbij. De start van dit jaar betekent ook dat 2050 weer een stukje dichterbij is gekomen. Waar 2050 bij het opstellen van het Parijsakkoord in 2015 nog ver in de toekomst lag, en daarom bijna sciencefiction leek, hebben we nu nog slechts 25 jaar te gaan. Na 10 jaar warming up is het nu tijd voor het startschot!
We hebben nog 25 jaar om ruim 8 miljoen bestaande woningen energetisch naar een hoog niveau te brengen. Op dit moment beginnen we de gevolgen te merken van tien jaar letterlijke ‘warming up’. De weerextremen worden steeds heftiger. Hete zomers, heftige regenval, grote temperatuurschommelingen.
Onze woningen moeten nogal wat aankunnen. Natuurlijk hebben we ook nog steeds een woningtekort, dus we moeten nieuwe woonruimte blijven realiseren.
De prijs van een hoogwaardige renovatie begint problematisch te worden. Op dit moment lopen de kosten bij corporatierenovaties al snel richting (of zelfs boven) de € 100.000. Daarmee wordt natuurlijk een kwalitatief betere woning gecreëerd, maar dit soort bedragen zijn voor de lange termijn niet houdbaar.
En de gemiddelde particuliere huiseigenaar slaat hiervan steil achterover, terwijl juist bij deze groep de grootste opgave ligt. De meesten hebben dit bedrag niet op de plank liggen, en zie maar eens een aanvullende hypotheek te krijgen.
De renovatiepraktijk moet daarom beter. We renoveren nog steeds op dezelfde manier als jaren geleden. En ja, er wordt geëxperimenteerd met bouwstromen en renovatieconcepten. Maar het gevaar schuilt erin dat deze oplossingen álle problemen willen afdekken. Daarmee worden ze onnodig complex en duur, en gaan ze aan hun eigen inventiviteit ten onder.
De wijze waarop we de sector georganiseerd hebben helpt hier niet bij. De renovatiesector vergt relatief veel arbeid. En juist die arbeid is waarvoor de aannemer het meest betaald krijgt. Met een slimme oplossing die arbeid bespaart raak je dus hun verdienmodel. Minder uren betekent minder omzet.
Ik denk dat we op basis van de herhaling binnen de woningvoorraad renovatieoplossingen als een bouwpakket klaar kunnen maken, net als de Billy boekenkast. Alleen vraagt het in elkaar zetten van deze pakketjes meer dan een papieren beschrijving. Daar is vakmanschap voor nodig om te zorgen dat de op voorhand bedachte kwaliteit ook daadwerkelijk gerealiseerd wordt.
Iedereen die weleens de resultaten van een luchtdichtheidsmeting heeft gezien, zal dit erkennen! Als de industrie zich gaat toeleggen op het ontwikkelen van de oplossingen en de aannemers zich meer gaan richten op de uitvoering daarvan, dan is degene die daar het meest van profiteert de consument. Die kan namelijk zelf een passend renovatieproduct kiezen, het pakket laten leveren en vervolgens professioneel laten monteren.
Alleen zo kunnen we het benodigde tempo bereiken om in de 25 jaar die ons rest de woningvoorraad naar het juiste niveau te brengen!