“Koeling door warmtepomp moet prominenter naar voren komen”
De warmtepomp moet niet langer uitsluitend worden gezien als alternatief voor de cv-ketel. Door warmere zomers en vaker voorkomende hittegolven wordt ook koeling een steeds belangrijkere functie. De European Heat Pump Association (EHPA) pleit er daarom voor om verwarmen én koelen integraal mee te nemen bij renovaties en in Europees en nationaal beleid.
Warmtepompen worden in Europa vooral aangedragen om het verduurzamen van de verwarming. Volgens de EHPA is dat inmiddels een te beperkte benadering. Door klimaatverandering neemt het risico op oververhitting van woningen toe. Vooral slecht geïsoleerde gebouwen zijn kwetsbaar. Naar schatting is nog 75 procent van de Europese gebouwen energie-inefficiënt. Koeling moet daarom volgens de brancheorganisatie als maatregel worden beschouwd om de gezondheid van bewoners tijdens hitteperioden te beschermen.
Eerst bouwkundige maatregelen
Voor de renovatiesector betekent dit overigens niet dat iedere woning direct actieve koeling nodig heeft. EHPA benadrukt dat eerst naar het gebouw zelf moet worden gekeken. Oriëntatie, buitenzonwering, thermische massa en nachtventilatie kunnen de koelbehoefte aanzienlijk beperken. Tijdens langdurige hittegolven en tropische nachten zijn dergelijke passieve maatregelen echter niet altijd voldoende.
Dan komt de omkeerbare warmtepomp in beeld. Een lucht-luchtwarmtepomp – oftewel een moderne split-airco – kan zowel verwarmen als koelen. Ook lucht-waterwarmtepompen kunnen, afhankelijk van het afgiftesysteem, voor koeling worden ingezet. Bij vloerverwarming kan bijvoorbeeld water van circa 16 tot 20 °C door de leidingen worden gevoerd. De temperatuur mag niet te laag worden vanwege het risico op condensatie.
Bodemgebonden warmtepompen bieden nog een andere mogelijkheid. Bij passieve koeling kan de relatief lage bodemtemperatuur worden benut zonder dat de compressor volop hoeft te draaien. De warmte die ’s zomers aan het gebouw wordt onttrokken, kan bovendien in de bodem worden opgeslagen en in het stookseizoen weer worden benut.
Snelle groei koeling
Dat koeling geen niche meer is, blijkt ook uit de marktgegevens. EHPA komt voor 2025 op 7,3 miljoen verkochte warmtepompen in 21 Europese landen wanneer alle lucht-luchtunits worden meegerekend. Naar aantallen vertegenwoordigt lucht-luchttechnologie inmiddels 79 procent van die markt. Vooral in Zuid-Europa is koelbehoefte een belangrijke motor achter de verkoop.
EHPA wil daarom dat subsidieregelingen, energieprestatie-eisen en renovatieprogramma’s systemen die zowel verwarmen als koelen beter waarderen. Ook slimme aansturing verdient volgens de organisatie aandacht. Door koeling zoveel mogelijk te laten plaatsvinden op momenten met veel hernieuwbare elektriciteit kunnen warmtepompen naast zomercomfort ook bijdragen aan flexibiliteit van het elektriciteitsnet.
Bron: EHPA. Foto: Vereniging Warmtepompen
