EPBD IV én GACS richtlijnen officieel in werking getreden
Met de publicatie in de Staatscourant is deze maand de EPBD IV doorgevoerd en daarmee ook de GACS-richtlijnen. De publicatie maakt alle GACS-richtlijnen rechtsgeldig en wetgever en handhavers kunnen met een beroep op o.a. de GACS-eisen energiebesparende maatregelen afdwingen.
De EPBD is de Europese richtlijn die kaders stelt aan de energieprestatie van gebouwen. Met EPBD IV wordt voortgebouwd op eerdere versies, maar de ambities zijn nadrukkelijk hoger. De Europese Unie wil met deze richtlijn een forse reductie van het energiegebruik en de CO₂‑uitstoot van gebouwen realiseren, passend binnen de klimaatdoelstellingen voor 2030 en 2050.
EPBD IV richt zich onder meer op: verdere verlaging van het energiegebruik in zowel nieuwe als bestaande gebouwen; betere monitoring en sturing van installaties; het versnellen van renovaties in de bestaande bouw; en het slimmer benutten van data en automatisering.
GACS centrale rol
Binnen dit kader krijgt GACS een centrale rol, omdat slimme gebouwsystemen aantoonbaar bijdragen aan energie-efficiëntie en flexibiliteit van het energiesysteem. GACS staat voor Gebouw Automatisering en Controle Systemen. EPBD IV bevestigt en versterkt de rol van GACS als verplicht instrument om het energiegebruik van gebouwen inzichtelijk en stuurbaar te maken.
De richtlijn gaat uit van het principe dat gebouwen niet alleen energiezuinig moeten zijn in ontwerp, maar ook in daadwerkelijk gebruik. GACS maakt dit mogelijk door onder andere continue monitoring van energieprestaties; automatische optimalisatie van installaties; signalering van inefficiënt functioneren; en ondersteuning van vraagrespons en netbalancering. Hiermee wordt GACS een onmisbaar hulpmiddel om energieverspilling te voorkomen en prestaties aantoonbaar te verbeteren.
Kantoren en scholen
De omgevingsregeling richt zich primair op grotere utiliteitsgebouwen. De verplichting voor GACS geldt voor gebouwen met technische installaties boven een vastgestelde thermische vermogensgrens. In eerdere EPBD‑versies lag deze grens op 290 kW; EPBD IV verstevigt deze lijn door een verlaging van de vermogensgrens in 2030 en met nadruk op bredere toepassing en interoperabiliteit.
Concreet betekent dit dat veel kantoren, onderwijsgebouwen en andere utiliteitsfuncties onder de GACS‑verplichting vallen. Voor deze gebouwen moet een systeem aanwezig zijn dat o.a. ook het energiegebruik bewaakt en actief optimaliseert.
Bredere Europese beweging
De focus op GACS-eisen past binnen een bredere Europese beweging richting slimme, flexibele gebouwen. Gebouwen spelen een steeds grotere rol in het energiesysteem, bijvoorbeeld door elektrificatie, warmtepompen en lokale opwek. Zonder intelligente sturing neemt de belasting van het net toe.
De GACS-fucnties maken het mogelijk om gebouwen actief te laten bijdragen aan netstabiliteit en energietransitie. Dit verklaart waarom EPBD IV de GACS-eisen niet ziet als optionele maatregel, maar als structureel onderdeel van toekomstbestendige gebouwen.
Bron: KUBR.nl
